Orle Gniazdo

Jak wszyscy wiedzą, czytać trzeba, a że kultura czytelnicza w kraju upada, a „kanon” lektur szkolnych w większości raczej odstrasza, niż powoduje chęć do zagłębienia się w literaturę, kolejny stały (miejmy nadzieję) dział promować będzie pozycje warte uwagi.

Na „pierwszy ogień” idzie świetna pozycja, którą udało mi się niedawno wyłowić z przepaści domowej biblioteczki.

Orle gniazdo: Podania, legendy i baśnie wielkopolskie/Stanisław Świrko/[Poznań]: Wydawnictwo Poznańskie, 1971

Książka, jak podpowiada tytuł, jest zbiorem podań, legen i baśni związanych z obszarem, gdzie narodziło się Państwo Polskie.  Jak opisuje sam autor:

„Na całość zbioru składają się trzy różne cykle opowieści. (…) O ile te ostatnie mają w źródłach najczęściej charakter utworu ludowego zapisanego gwarą, o tyle w podaniach i legendach przeważa zdecydowanie język literacki.”

Znajdziemy tu zarówno teksty nawiązujące do historii Polski, jak i te, które opowiadają o mitach i legendach związanych z nasza kulturą. Szczególnie warte uwagi są pierwsze teksty, będące pozostałością po wierzeniach słowiańskich, opowiadające o oderwaniu od korzeni i wprowadzaniu wiary niszczącej kulturę przodków. Dość uderzającym jest kontrast pomiędzy dwoma tekstami w rozdziale związanym z historycznymi wydarzeniami. Pierwszy z nich , opowiada o ostatniej świątyni pogańskiej, zbezczeszczonym bożku Powidzu i jego kapłance Diwie. Tekst emanuje smutkiem po utraconej wierze i śmierci czegoś, co niosło ze sobą spokój i harmonię. Nowa wiara jest tu przedstawiona jako coś negatywnego, niszczącego tradycję i porządek.  Bezpośrednio sąsiadujące z nim opowiadanie jest już tekstem gloryfikującym chrześcijaństwo. Czytając te teksty jeden po drugim, natykamy się na pewnego rodzaju sztuczność, możemy wyłowić elementy cenzury wprowadzonej do opowieści ludu i nakazującej zmienić ich przesłanie. Ogólnie rzecz biorąc, całość w ciekawy sposób podsumowuje podróż polski przez wieki, opowiadając o królach i władcach, oraz prostym ludzie i jego wierzeniach.

About these ads
  1. No trackbacks yet.

Dodaj komentarz

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Obserwuj

Otrzymuj każdy nowy wpis na swoją skrzynkę e-mail.

%d bloggers like this: